Kachel ventilator voor een inbouwhaard
Een losse kachel ventilator werkt op een inbouwhaard meestal niet. De ventilator heeft een vrije, hete bovenplaat nodig, en die ontbreekt bij een haard die in de wand is ingebouwd. Wil je de warmte van een inbouwhaard sneller door de kamer verspreiden, dan doet een ingebouwde ventilator dat werk. Hieronder lees je hoe beide systemen werken en wanneer een losse ventilator toch een optie is.
Werkt een losse kachelventilator op een inbouwhaard?
Een losse kachelventilator werkt alleen als drie voorwaarden tegelijk kloppen. Bij een inbouwhaard ontbreken er meestal twee:
- Hete bovenplaat: de voet van de ventilator moet op een vlak oppervlak staan dat minstens 65 tot 110 °C wordt, afhankelijk van het model. De bovenkant van een inbouwhaard zit weggewerkt in de schouw.
- Koele lucht aan de achterkant: de koelribben moeten kamerlucht aanzuigen. In een nis of tegen de wand van de schouw lukt dat niet.
- Warmte van onderen: de ventilator is gemaakt om hitte via de voet op te nemen. Voor een haard komt de hitte van voren, via het glas.
Fabrikant Caframo bevestigt dit: de schouw of rand rond een inbouwhaard wordt meestal niet heet genoeg, en een Ecofan is niet ontworpen om voor een haard te staan.
Inzethaard met een rand: wanneer het wel kan
Een inzethaard steekt soms een stukje uit de wand, met een stalen rand boven de deur. Op zo'n rand werkt een losse ventilator wel, als de rand tijdens het stoken heet genoeg wordt en er ruimte achter de ventilator vrij is. Caframo adviseert dan om de ventilator aan één uiteinde te zetten, of iets schuin, zodat hij koele kamerlucht van achteren aanzuigt.
Meet eerst de temperatuur van de rand met een kachelthermometer tijdens een normale stookbeurt. Komt de rand boven de 65 °C, dan draait een Ecofan AirDeco I erop. Blijft de rand koeler, dan heeft een losse kachelventilator geen zin. Bekijk de kachelventilatoren met hun starttemperatuur per model.
Hoe werkt een ingebouwde ventilator in een inbouwhaard?
Veel inbouw houtkachels zijn uitgerust met een ingebouwde convectieventilator. Die werkt anders dan een losse kachelventilator: hij draait op stroom en zit in de mantel rond de vuurhaard. De luchtstroom verloopt in vier stappen:
- Koude lucht stroomt via een rooster aan de onderkant de haard in.
- De lucht warmt op in de convectieruimte tussen de vuurhaard en de buitenmantel.
- Een thermostaat schakelt de ventilator in zodra die ruimte warm genoeg is. Bij de Barbas Universal ligt dat punt rond 45 °C.
- De ventilator blaast de warme lucht via het rooster aan de bovenkant of voorzijde de kamer in.
Je stelt de snelheid in met een schakelaar of dimmer. Hoe hoger de stand, hoe sterker de warme luchtstroom voelbaar is. Een ingebouwde ventilator heeft een aansluiting op 230 volt nodig. Laat die aansluiting door een vakman maken, bij voorkeur tijdens de installatie of renovatie van de schouw.
Losse kachelventilator of ingebouwde ventilator?
De twee systemen hebben hetzelfde doel, een gelijkmatiger warmteverdeling, maar verschillen op vijf punten:
| Kenmerk | Losse kachelventilator | Ingebouwde ventilator |
|---|---|---|
| Stroom | Geen; draait op de hitte van de kachel | 230 volt, door een vakman aangesloten |
| Geschikt voor | Vrijstaande houtkachel met een hete bovenplaat | Inbouwhaard en inzethaard |
| Regeling | Draait vanzelf sneller naarmate de kachel heter wordt | Thermostaat en instelbare snelheid |
| Plaatsing | Bovenop de kachel, naast de rookpijp | In de mantel, achter de roosters |
| Achteraf toevoegen | Ja, direct | Alleen als de haard daarop is voorbereid |
Heb je een vrijstaande kachel? Lees dan meer over de kachelventilator voor houtkachel.
En een open haard?
Op een open haard werkt geen enkele losse kachelventilator. Er is geen bovenplaat, en het grootste deel van de warmte verdwijnt via de schoorsteen. Wil je meer warmte uit je open haard halen, dan is een inzethaard de stap die het meeste oplevert. Die plaats je in de bestaande opening, eventueel met een ingebouwde ventilator. Lees hoe dat werkt in ons advies over een open haard ombouwen, of bekijk de inzet houtkachels.
Een rookgasventilator is iets anders
Een rookgasventilator, ook schoorsteenventilator genoemd, zit in of op het rookkanaal. Die ventilator verbetert de trek van de schoorsteen bij een haard die slecht trekt of rook in de kamer geeft. Hij verdeelt geen warmte door de kamer. Zoek je meer warmte in de ruimte, dan is een convectieventilator of kachelventilator de juiste keuze.
Onderhoud van de ventilator in je inbouwhaard
Stof is de grootste vijand van een ingebouwde ventilator. Stof rond de thermostaat kan ervoor zorgen dat de ventilator steeds aan- en uitslaat. Maak de roosters en de convectieruimte daarom elk jaar schoon, bij voorkeur tegelijk met het vegen van de schoorsteen. Bij merken als Barbas is een versleten ventilator als los onderdeel te vervangen.
Veelgestelde vragen over een ventilator voor de inbouwhaard
Kan ik een kachelventilator op mijn inbouwhaard zetten?
Meestal niet. Een losse kachelventilator heeft een vlakke, hete bovenplaat en vrije ruimte aan de achterkant nodig. Bij een inbouwhaard zit de bovenkant weggewerkt in de schouw. Alleen op een inzethaard met een hete, uitstekende rand werkt een losse ventilator.
Heeft een inbouwhaard met ventilator zin?
Ja. Een ingebouwde ventilator blaast de warme lucht uit de convectieruimte actief de kamer in. Zonder ventilator stijgt die lucht alleen op. Met ventilator wordt de ruimte sneller en gelijkmatiger warm.
Heeft een inbouwhaard met ventilator stroom nodig?
Ja. Een ingebouwde convectieventilator werkt op 230 volt en heeft een stopcontact of vaste aansluiting in de schouw nodig. Een losse kachelventilator werkt juist zonder elektriciteit, op de hitte van de kachel.
Wanneer gaat de ventilator van een inbouwhaard draaien?
Een thermostaat schakelt de ventilator in zodra de convectieruimte warm genoeg is. Bij de Barbas Universal ligt dat rond 45 °C. Daardoor blaast de ventilator geen koude lucht de kamer in tijdens het aansteken.
Kan ik later een ventilator in mijn inbouwhaard laten zetten?
Alleen als de haard daarop is voorbereid. Sommige inbouwhaarden hebben een optionele ventilatorset. Daarvoor is ook een stroomaansluiting in de schouw nodig, die je het makkelijkst tijdens een renovatie laat aanleggen.